Cách lắng nghe khi một người lạ tâm sự với bạn

Năm thói quen hữu ích

Samaritans, tổ chức ở Anh đào tạo tình nguyện viên lắng nghe, tóm gọn trong bộ gợi ý gọi là SHUSH:

• Cho thấy bạn quan tâm: dành trọn sự chú ý và cất điện thoại đi
• Kiên nhẫn: có thể phải mất một lúc thì người ta mới sẵn sàng nói ra
• Dùng câu hỏi mở: hỏi những câu không thể trả lời có hay không, rồi thêm “kể thêm cho mình đi”
• Nhắc lại: nói lại điều bạn nghe được để chắc là mình hiểu đúng
• Can đảm: đừng vội lấp khoảng lặng, và đừng nản nếu họ phản ứng khó chịu

Đọc gợi ý SHUSH (Samaritans, tiếng Anh)

Những câu có thể nói

Câu đơn giản là được, miễn là nó đáp lại đúng điều người kia vừa nói:

• “Nghe nặng lòng quá.”
• “Cảm ơn bạn đã kể với mình.”
• “Điều gì là khó nhất với bạn?”
• “Vậy không chỉ là chuyện đó xảy ra, mà còn là chẳng ai để ý. Đúng không?”
• “Bạn muốn nghe vài ý kiến, hay lúc này chỉ cần có người nghe thôi?”

Những điều nên tránh

Những câu này thường xuất phát từ mong muốn giúp đỡ, nhưng lại có thể khiến người ta thôi kể:

• “Ít ra thì…”, khiến nỗi đau nghe như nhỏ đi
• “Mọi chuyện xảy ra đều có lý do”, hay những câu giải thích cho qua
• “Mình hiểu hết cảm giác của bạn”, rồi chuyển sang kể chuyện của mình
• Lời khuyên họ không hỏi, hoặc phán đoán về bệnh tình
• Câu hỏi vì tò mò hơn là vì quan tâm, hoặc hỏi thông tin cá nhân

Lắng nghe bằng chữ

Khi bạn chỉ có một chiếc chai hay một tin nhắn, lời viết phải làm thay cái gật đầu. Hãy nhắc đến một điều cụ thể họ đã viết, để họ biết có người thật đã đọc. Cứ viết từ tốn, và đủ ngắn để lời hồi âm không biến thành chuyện của bạn.

Nếu kể chuyện của mình, hãy kể như một sự đồng hành, không phải lời giải: “Mình cũng từng trải qua chuyện gần giống vậy, và những đêm là lúc khó nhất.”

Bạn cũng có quyền dừng lại

Lắng nghe không có nghĩa là phải gánh hết. Nếu cuộc trò chuyện trở nên quá sức, hoặc chuyển sang xúc phạm hay gợi dục, bạn có quyền rời đi. “Mình không phải người phù hợp cho chuyện này, nhưng mình mừng vì bạn đã nói ra” là một cách lui ra thành thật. Nếu họ có vẻ đang gặp nguy hiểm, hãy gửi cho họ một đường dây hỗ trợ trước khi lui ra.

Nếu bạn lo cho họ

Nếu một người nghe như có thể làm hại bản thân, bạn có thể nhẹ nhàng hỏi thẳng họ có đang nghĩ đến chuyện tự tử không. Hãy bình tĩnh, xem đó là chuyện nghiêm túc, và khuyến khích họ gọi số khẩn cấp ở nơi họ sống hoặc một đường dây hỗ trợ. Bạn không có trách nhiệm phải cứu họ.

Trên Murlune, bạn cũng có thể báo cáo tin nhắn đó để một người trong đội ngũ an toàn nhỏ của chúng tôi xem. Báo cáo không phải dịch vụ khẩn cấp và có thể chưa được đọc ngay, nên hãy gửi cho họ cả đường dây hỗ trợ.

Tìm đường dây hỗ trợ gần bạn

Đọc tiếp

• Viết gì trong thư trong chai
• Lời tâm sự trôi theo dòng sông, chờ một người lạ nhặt
• Vì sao dễ tâm sự với người lạ